Kiedy byłam małą dziewczynką, najbardziej w świętach kochałam nie prezenty, tylko moment po kolacji, kiedy ktoś zaczynał pierwszą kolędę. Fałszował wujek, babcia brała za wysoko, ktoś zapomniał trzeciej zwrotki… i nikomu to nie przeszkadzało. Dorośli i dzieci byli wtedy całkowicie obecni. Takie wspomnienia zostają na całe życie.
Dlatego dziś piszę o kolędach dla dzieci. Co śpiewać z maluchami pod choinkę, jak kolędować z kimś, kto jeszcze nie czyta, i co zrobić, żeby wspólne śpiewanie nie skończyło się po pierwszej zwrotce „Lulajże”. Zostało nieco ponad sześć tygodni do Wigilii – akurat tyle, żeby spokojnie się rozśpiewać 🙂
NAJPIERW TEZA: NIE MUSI BYĆ ŁADNIE
Mówię to jako ktoś, kto śpiewa zawodowo, więc chyba mogę: przy wigilijnym stole czysty śpiew nie ma żadnego znaczenia. Dziecko nie pamięta, czy mama trafiła w dźwięk. Pamięta, że mama śpiewała. Że tata, który „nie umie”, też otworzył usta. Że babcia znała wszystkie zwrotki na pamięć, a dziadek tylko refren, za to najgłośniej. Jeśli boicie się własnego głosu, zajrzyjcie do mojego wpisu o tym, dlaczego warto śpiewać z dzieckiem, nawet jeśli „nie umiesz”.
JAKIE KOLĘDY DLA DZIECI WYBRAĆ
Z maluchami najlepiej sprawdzają się kolędy krótkie, z prostym refrenem i wyraźnym rytmem. Oto moja lista na start:
- „Lulajże, Jezuniu” – kołysanka, więc idealna na koniec wieczoru. Ciekawostka dla starszaków: tę melodię zacytował Fryderyk Chopin w swoim Scherzu h-moll. Polska kolęda w muzyce klasycznej – to robi wrażenie nawet na ośmiolatku.
- „Przybieżeli do Betlejem” – „Chwała na wysokości” śpiewa nawet dwulatek. Do tego refren aż prosi się o klaskanie.
- „Dzisiaj w Betlejem” – skoczna, radosna, z wesołą nowiną w każdej linijce. Dobra do tańca wokół choinki.
- „Pójdźmy wszyscy do stajenki” – spokojna, z prostą melodią, łatwo ją zapamiętać po dwóch, trzech razach.
- „Jezus malusieńki” – czuła, opowiada o zimnie i o Matce, która nie ma czym okryć Dziecka. Dzieci uwielbiają te konkrety: zimno, sianko, stajenka.
- „Wśród nocnej ciszy” – dla starszych, bo zwrotki są dłuższe. Ale „Wstańcie, pasterze” można zaśpiewać razem, choćby z kartki.
Uczcie jedną kolędę naraz, nie pięć. I najpierw sam refren. Zwrotki przyjdą same, zwłaszcza jeśli puścicie kolędę w samochodzie trzy razy z rzędu. Wiem, wiem… rodzice też to przeżyją.
PIĘĆ SPOSOBÓW NA KOLĘDOWANIE Z MALUCHAMI
- Kolęda z instrumentami. Garnek, drewniana łyżka, słoik z ryżem, dzwoneczek z choinki. Dziecko, które „gra”, nie nudzi się przy trzeciej zwrotce, bo ma co robić. A dziecko z instrumentem w ręku zwykle śpiewa głośniej, sprawdźcie sami.
- Śpiewnik z obrazków. Dla tych, co jeszcze nie czytają: każda kolęda to jeden rysunek. Gwiazda, owieczka, żłóbek, pasterz. Dziecko wybiera kartkę, wszyscy śpiewają to, co na niej jest. Zrobicie go razem w jedno popołudnie.
- Echo. Dorosły śpiewa linijkę, dzieci odpowiadają. Tak uczy się piosenek w przedszkolu i tak samo można kolędować w domu. Najmłodsi łapią w ten sposób tekst szybciej niż z kartki.
- Kolędowanie z odpowiedzią. Pytacie w piosence, a dzieci odpowiadają jednym słowem. Tak jest zbudowana końcówka naszej kolędy „Niech kolęda” – o niej za chwilę.
- Kolęda na dobranoc. W grudniu zamiast zwykłej kołysanki – jedna kolęda przy lampkach choinkowych. Po trzech tygodniach dziecko zna ją na pamięć i w Wigilię samo zaczyna śpiewać przy stole. Gwarantuję Wam, że łzy w oczach dziadków są wtedy w pakiecie.
„NIECH KOLĘDA” – NASZA KOLĘDA DLA DZIECI
Na naszej świątecznej EP-ce #IDĄŚWIĘTA jest piosenka, którą napisałam właśnie z myślą o rodzinnym kolędowaniu. Nazywa się „Niech kolęda” i mówi to, co wyżej próbowałam opisać prozą:
Nieważne ile masz lat
Czy kilka czy nawet sto
Niech kolęda co płynie w te Święta
Wypełnia Twój dom miłością
Jest w niej „Laj lili laj” – do zaśpiewania przez każdego, kto ma dwa lata i więcej. A na końcu zabawa w odpowiadanie: ja śpiewam „Niechaj wypełnia Twój dom”, a dzieci odpowiadają jednym słowem – miłością, radością, wdzięcznością. Na płycie odpowiadają Zuzia, Hania i nasz syn Tymek. Przy stole mogą odpowiadać Wasze dzieci, a jeśli wymyślą własne słowo – tym lepiej. Ciekawa jestem, co Wam wyjdzie… i czy ktoś odpowie „pierogami” 😉
Całej EP-ki #IDĄŚWIĘTA – „Idą Święta”, „Ding Dong”, „List do Św. Mikołaja”, „Niech kolęda” i „Świąteczny czas” – posłuchacie na YouTube:
Jeśli macie ochotę na piosenkę z zabawą przy pisaniu listu, zajrzyjcie też do wpisu o „Liście do Świętego Mikołaja”.
POMYSŁY DLA PRZEDSZKOLANKI
- Kolęda tygodnia. Od połowy listopada jedna kolęda na tydzień. Na jasełkach dzieci mają wtedy w nogach cztery, pięć kolęd, a nie jedną wkutą w ostatniej chwili.
- Szopka z dźwiękami. Każda postać ma swój instrument: pasterze grają na grzechotkach, aniołowie na dzwonkach, owieczki na tamburynie. Kiedy w kolędzie pojawia się postać, gra jej instrument.
- Słowa do „Niech kolędy”. Zanim puścicie piosenkę, zapytajcie grupę, czym chcieliby wypełnić swój dom w święta. Słowa zapiszcie na papierowych gwiazdkach i powieście w sali – a potem dzieci śpiewają je w miejscu odpowiedzi.
- Kolędowanie dla rodziców. Zamiast występu – wspólne śpiewanie. Rodzice dostają kartki z tekstem i śpiewają razem z dziećmi. Mniej tremy, więcej radości.
KTO TO ZROBIŁ
„Niech kolęda” – słowa i muzyka moje. Produkcja muzyczna, realizacja i większość instrumentów – Bartosz „Mr. Shuffle” Niebielecki, tata tego projektu. Całą EP-kę nagraliśmy u nas w domu. Muzyka jest zagrana na żywo przez prawdziwych ludzi, na prawdziwych instrumentach, w prawdziwym studiu.
Zaśpiewamy to u Was. Przyjeżdżamy z koncertem i warsztato-koncertem do przedszkoli i szkół. Dzieci śpiewają z nami, tańczą i grają na prawdziwych instrumentach. Zobaczcie, jak to wygląda.
Organizujecie mikołajki albo świąteczne spotkanie w gminie, domu kultury czy szkole? Gramy koncert świąteczny ze wspólnym kolędowaniem i piosenkami z #IDĄŚWIĘTA. Tu jest nasz koncert świąteczny, a wszystkie wersje koncertów znajdziecie w ofercie.
Z serca, Alicja
Ps. Jaka kolęda była Waszą ulubioną, kiedy byliście dziećmi – i czy śpiewacie ją dziś ze swoimi?